Home –  Archive
Monthly Archives: Aug 2008

സലാം മുംബൈ…

 

സലാം  ഇന്ത്യാ………….

 

 http://www.shaarique.com/happy-independence-day/

        ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യദിനവും കൂടി……..അറുപത്തൊന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനം. ഷഷ്ടിപൂര്‍ത്തി കഴിഞ്ഞവര്‍ഷമായിരുന്നല്ലോ? നേട്ടങ്ങളുടെ കണക്കു നിരത്തിവച്ചു പറയാനേറെക്കാണും, നേതാക്കള്‍ക്കു. നേട്ടം ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നുമില്ല. ആഗോളവല്‍ക്കരണത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങളേ എവിടെയും കാണാനുള്ളൂ. മുംബൈയുടെ മുഖമുദ്ര മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന പടുകൂറ്റന്‍ ഫ്ലൈ ഓവറുകള്‍, വര്‍ദ്ധിച്ചുകൊണ്ടേയിരിയ്ക്കുന്ന അനസ്യൂതമായ വാഹനങ്ങളുടെ ഒഴുക്കു, ദൈനംദിനം പുതിയതായി വന്നുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന് പടുകൂറ്റന്‍ കെട്ടിടങ്ങള്‍, മാളുകള്‍, മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിതരീതികള്‍, ശിഥിലമായിക്കൊണ്ടേയിരിയ്ക്കുന്ന കുടുംബബന്ധങ്ങള്‍….മാറ്റങ്ങളുടെ ഈ ലോകത്തു ഒട്ടേറെക്കാണും പറയാന്‍. മുംബൈ വളരുന്നു… ഇന്ത്യ വളരുന്നു.

 

 

 

        മാറ്റം വരുത്തേണ്ട ഒരു പാടു മേഖലകള്‍ ഇനിയും കിടക്കുന്നു…ഈ ചിത്രമൊന്നു നോക്കൂ.! ആ മുഖമൊന്നു നോക്കൂ…!എന്തു ഭാവമാണു ആ മുഖത്തു? ഇവളെ ഞാന്‍ ബേബി ഇന്ത്യ എന്നു വിളിച്ചോട്ടേ? എന്താണവള്‍ ചെയ്യുന്നതു? ആരെയാണു സല്യൂട് ചെയ്യുന്നതു? കയ്യിലുള്ള ത്രിവര്‍ണ്ണ പതാകയുടെ മഹത്വം അവള്‍ക്കറിയാമോ? സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അര്‍ത്ഥം അവള്‍ക്കറിയാമോ? കയ്യില്‍ പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന നാണയത്തുട്ടിന്റെ മാത്രമേ വില അവള്‍ക്കറിയാവൂ? കാറിലിരിയ്ക്കുന്നവര്‍ ആരായാലും, ഒരുപക്ഷേ അവളുടെ പ്രായത്തില്‍തന്നെയുള്ള സ്കൂളിലേക്കു പതാകാവന്ദനത്തിന്നായി പോകുന്ന കുട്ടികളുമുണ്ടായേക്കാം, അവളുടെ കയ്യില്‍നിന്നും പതാക വാങ്ങിയതിന്റെ സന്തോഷമാണോ ആ മുഖത്തു? അവള്‍ക്കായി, പൈസയോടൊപ്പം സമുദായത്തിലെ മേലേക്കിടക്കാര്‍  തമ്മില്‍തമ്മിലെന്നപോലെ, ഒര്‍ ജയ്ഹിന്ദ് അവരും പറഞ്ഞു കാണുമോ? അതാണോ അവള്‍ തിരികെക്കൊടുക്കുന്നതും? അതോ, ഏതൊരു സാധാരണ ദിവസവും പോലെത്തന്നെ, കാറുകള്‍ക്കു പിന്നാലെ നീട്ടിയ കൈകളില്‍ വീണ നാണയത്തുട്ടുകളാണോ അവളെ സന്തുഷ്ടയാക്കിയതു? ആ നന്ദിയാണോ സല്യൂട്ടിനെ രൂപത്തില്‍ തിരികെക്കൊടുക്കുന്നതു? അറിയില്ല, ഒന്നു മാത്രമറിയാം…ആ ചിരിയ്ക്കുന്ന , ജീവസ്സുള്ള കണ്ണുകള്‍ക്കുപിറകില്‍ ഒരൊത്തിരി കൊച്ചുസ്വപ്നങ്ങള്‍ ഒളിച്ചിരിയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരിക്കാം.. ഒരൊത്തിരി വേദനകളും കടിച്ചമര്‍ത്തുന്നുണ്ടാകാം, ഈ ബേബി ഇന്ത്യ.

   

 

 

    മുംബയിലെ ഒരുവിധം എല്ലാ സിഗ്നലുകളിലും കാണുന്ന ഒരു കാഴ്ച മാത്രം ഇതു. സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തില്‍ ഒന്നു നോക്കിയതുകൊണ്ടു ശ്രദ്ധയാകര്‍ഷിക്കപ്പെട്ടെന്നു മാത്രം! ഈ രണ്ടു ദിവസ്ണ്ങ്ങളില്‍ അവരുടെ കയ്യില്‍ കൊച്ചു ഫ്ലാഗുകള്‍ കാണാം. മറ്റു ദിവസങ്ങളില്‍ വേറെയെതെങ്കിലുമാകാം. ചിലപ്പോള്‍ കളിക്കോപ്പുകള്‍, പൂക്കള്‍, ന്യൂസ് പേപ്പര്‍,പലതരം പഴവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍,കാര്‍ തുടയ്ക്കാനുള്ള ടവലുകള്‍ സണ്‍സ്ക്രീന്‍സ്,തുടങ്ങിയവ.. സിഗ്നലുകളില്‍ വാഹനങ്ങള്‍ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ വ്യാപാരം തുടങ്ങുന്നു. നിരന്തരമായ, ശബ്ദായമാനമായ വാഹനങ്ങളുടെ ഒഴുക്കിനിടയിലൂടെ വിദഗ്ദ്ധമായി തെന്നിമാറി കൂടുതല്‍ ഉപഭോക്താക്കളെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഈ തത്രപ്പാടു വളരെ അപകടമേറിയതാണെന്നു ചിന്തിക്കാനേ അവര്‍ക്കു നേരമില്ല. ചിലപ്പോള്‍ അതിനു ബലിയാടാകാറുമുണ്ടു. സങ്കടം തോന്നാറുണ്ടു ഇത്തരം കുട്ടികളെക്കാണുമ്പോള്‍. യാതൊരുചിന്തയുമില്ലാതെ കളിച്ചുചിരിച്ചു സ്കൂള്‍ ജീവിതവുമാസ്വദിച്ചു കഴിയേണ്ടകാലം. ഇങ്ങനെ ട്രാഫിക് സിഗ്നലുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കഴിയുഞ്ഞുകൂടുന്ന ഒട്ടേറെ ആളുകളുണ്ടു ഇവിടെ. മധുര്‍ ഭണ്ഡാര്‍ക്കര്‍ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ട്രാഫിക് സിഗ്നല്‍” എന്ന സിനിമ ഇവരുടെ ജീവിതങ്ങളെപ്പറ്റിയും അതിന്റെ സങ്കീര്‍ണ്ണതയെപ്പറ്റിയും വളരെ നന്നായി ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മുംബൈയുടെ ഇരുണ്ടവശങ്ങളുടെ  കാതലായ ആസൂത്രണകേന്ദ്രങ്ങളാണീ സിഗ്നലുകള്‍. കൊള്ള, കൊല, പിടിച്ചുപറി, മയക്കുമരുന്നു, വേശ്യാവൃത്തി, മോഷണം, യാചനാമാഫിയ ഒക്കെ സിഗ്നലുകളെ മുതലെടുക്കുന്നു.ഇവിടെ കിരീടം വെയ്ക്കാത്ത രാജാക്കന്മാരും പ്രതിഷേധം കാണിയ്ക്കാനറിയാത്ത പ്രജകളുമാണുള്ളതു.. അവരുടെയൊക്കെ സ്വാതന്ത്ര്യചിന്തകള്‍ എന്തായിരിയ്ക്കും?

 

           ഈ ബേബി ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചു തന്നെ ആലോചിയ്ക്കൂ…എന്തായിരിയ്ക്കും അവളുടെ ഭാവി? ഈ ചിരി ഒരു ദൈന്യതയുടെ ആമുഖം മാത്രമാവാന്‍ അധികം സമയം വേണ്ട. ആരുണ്ടു ഇവരെ സ്വാന്തനിപ്പിക്കാന്‍? ഈ ചൂഷണങ്ങളില്‍ നിന്നു ഇവര്‍ക്കൊരു മോചനമുണ്ടോ? പെണ്‍കുട്ടികള്‍ക്കു മാത്രമായുള്ള പലപദ്ധതികളും പല സോഷ്യല്‍ സര്‍വീസു സംഘടനകളും സര്‍ക്കാരും നിലവില്‍ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ടു. ഒരുപക്ഷേ ആഗോളതലത്തില്‍ തന്നെ വളരെയേറെ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന ഒര്‍ വിഷയമാവാമിതു, പെണ്‍കുട്ടികള്‍ക്കു അംഗീകാരം, ആരോഗ്യം, സുരക്ഷ, വിദ്യാഭ്യാസം, എന്നിവക്കായി.. ഇതൊക്കെ സാധരണക്കാരനിലേക്കെത്തിക്കാനും ഇത്തരം ദൈന്യമായ ചിത്രങ്ങള്‍ ഇനിയും കാണാതിരിക്കാനും ഇന്ത്യക്കു ഇനിയും എത്രയെത്ര സ്വാതന്ത്ര്യദിനങ്ങള്‍ കൂടി പിന്നിടണം? അതോ, അതും അസ്ഥാനത്തായ അതിമോഹമായ്ത്തന്നെ മാറുമോ? എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്തത്ര സംഘടനകള്‍ കാണാം, സ്ത്രീകളുടേയും കുട്ടികളുടെയും അഭ്യുദയത്തിനായി..ഒന്നും ചെയ്യാനാവില്ലേ, അവര്‍ക്കു?.

    

 

 

       ചില വെള്ളിരേഖകള്‍ ശരിയ്ക്കും സ്വാഗതാര്‍ഹം തന്നെ. ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ “ടീച് ഇന്ത്യാ” സ്തുത്യര്‍ഹമായ സേവനമാണു ചെയ്യുന്നതു. ഇവരുടെ കാതലായ ഉദ്ദേശം താഴേക്കിടയില്‍പ്പെട്ട, വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കപ്പെട്ട കുട്ടികള്‍ക്കു ശിക്ഷണം നല്‍കലെന്നതാണു.ഒരല്പം സമയം സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ആര്‍ക്കും ചിലവഴിയ്ക്കാനാവുന്ന ഈ സംരഭത്തിനു കിട്ടിയ പ്രതികരണം വിശ്വസിക്കാനാവാത്തവിധം വലുതായിരുന്നു, അഭ്യസ്തവിദ്യരായവര്‍ അല്ലാത്തവര്‍ക്കായി ചെയ്യുന്ന ഉദാത്തമായ സേവനം. വിദ്യവേണമെന്നുള്ളവരെയും കൊടുക്കാന്‍ തയ്യാറുള്ളവരേയും കൂട്ടിയിണക്കുന്ന ടൈംസിന്റെ ഈ പദ്ധതി ഇന്ത്യ വളരുന്നുവെന്നതിനെ പ്രധാനലക്ഷണമായി കണക്കാക്കാം.

 

 

 

 

 

      ‘കൊണ്ടുപോകില്ല ചോരന്മാര്‍

      കൊടുക്കുംതോറുമേറിടും

      മേന്മ നല്‍കും മരിച്ചാലും

      വിദ്യ തന്നെ മഹാധനം’

 

   

 

എല്ലാര്‍ക്കും സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനാശംസകള്‍ ! ജയ്ഹിന്ദ്!  

  

സന്ദേശം

 

http://www.edjo.com/forever/gallery/boots/

 

വഴിപോക്കര്‍ വരാത്ത വഴിയമ്പലത്തില്‍

കാത്തിരിക്കുന്നവളെ

നിന്റെ കാല്‍ത്തളകളുടെ ശബ്ദം

നിന്റെ കൈവളകളുടെ കൊഞ്ചല്‍

നിന്റെ പൊട്ടിച്ചിരികളിലൂറും

സന്തോഷത്തിന്റെ അലയടി

അതിന്നും മുഴങ്ങുന്നു

അകലെയെവിടെയോ

അറിവിന്റെ തീരം തേടി

നിറവിന്റെ നാളെയ്ക്കായി

അലയുന്ന നാളുകളില്‍

വിത്തും കൈക്കൊട്ടും

പാടുന്ന കിളികളും

പുത്തരിക്കണ്ടങ്ങളും

നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന പുഴയും

ഓര്‍മ്മകളിലൊഴുകിയെത്തുമ്പോള്‍

ഒരോലപ്പീപ്പിയുടെ ശബ്ദം

എവിടെയോ കേള്‍ക്കുന്നുവോ?

വാഴക്കുടപ്പന്റെ തേനുണ്ണാനെത്തും

അണ്ണാര്‍ക്കണ്ണന്മാരുടെ

ചിലക്കല്‍ കേള്‍ക്കാനില്ലേ?

വിഷുവിനും ഓണത്തിനും

വിരുന്നുകാരനായെത്തും സമൃദ്ധിയ്ക്കായി

ഞാനീ പെടാപ്പാടു പെടുമ്പോള്‍

ഈ ഓര്‍മ്മകള്‍ മാത്രമെനിയ്ക്കു കൂട്ടു,

നിനക്കു തുടരാം നിന്റെ

അനന്തമായ ഈ കാത്തിരിപ്പു.

എനിക്കില്ല നല്‍കാനായ്

വാഗ്ദാനങ്ങളോ വാക്കുകളോ

വരണ്ട നാവിലൊരിറ്റു വെള്ളമിറ്റാന്‍

വഴിയമ്പലവും കാണ്മാനില്ല

എങ്കിലും അറിയുന്നു നിന്‍ സാന്നിദ്ധ്യം

കുളിരേകുന്നു നിന്‍ ചിന്തകള്‍

പകലിനും രാത്രിയ്ക്കും സംഗമത്തിന്‍

മധുരപ്രതീക്ഷ തന്നാശമാത്രം!

 

 

 

 

 

കാലരഥം

 

ഇനിയുമൊരു രാത്രിയ്ക്കു കാതോര്‍ത്തിടാന്‍ വയ്യ

ഇനിയും പ്രതീക്ഷകളില്ലെന്‍ മനസ്സിലും

ഒരു സുപ്രഭാതത്തിനായ് വച്ചു നീട്ടിടും

കരുണയ്ക്കു നന്ദി, യറിയുന്നു നിന്നെ ഞാന്‍

അമിതവാത്സല്യത്തിനമ്മേ നിനക്കിന്നു

പറയുവതെങ്ങനെ വാക്കെന്നറിവീല

ഒരുതുണയെന്നുമായ് നീയടുത്തേകിയ-

നറുനിമിഷങ്ങളെന്‍ സ്വപ്നമായ് മാറുമോ?

കഴിവില്ല നേരിടാനീജിവിതത്തിനെ-

ക്കഴിവില്ല കാലരഥത്തിനെ മാറ്റുവാന്‍

പറയൂ, മനുഷ്യനെന്തീവിധമാകുന്നു?

സഹജവികാരങ്ങള്‍ മാറിവന്നീടുന്നു?

ഒരുവിനാശത്തിനായ് വിത്തിതു പാകുന്നു?

ഒരുവേള സ്വന്തം വിനാശം കൊതിയ്ക്കുന്നു?

അറിവുകൊണ്ടെന്തേയതൊന്നുമേ നേടീല-

യകലുന്ന ബന്ധങ്ങളെന്തേ ശിഥിലമായ്

അമരുന്ന ഗദ്ഗദമാരുമേ കേള്‍പ്പില്ല-

യടരും ചുടുകണ്ണീരാരുമേ കാണില്ല?

ഒരുവനവനിലേ ശ്രദ്ധയെന്നെങ്കിലും

പരിഭവമില്ല, യിതല്ലേ കലിയുഗം?

കരയൂ മനസ്വിനീ, കാതോര്‍ത്തിടുകിനി

യുയരുമിവിടെയൊരു യുദ്ധ കാഹളം!

 

 

ഹേയ് ടാക്സി….ഏയ് ഓട്ടോ…

 ഹേയ് ടാക്സി…….ഏയ്… ഓട്ടോ……

 

 

http://pictures.nicolas.delerue.org/india/200603_mumbai/Mumbai_8672.htmlhttp://www.mumbai77.com/City_Info_Guide/Auto_Fares_Mumbai.html

 

      ‘‘ടാക്സി/ഓട്ടോ വിളിയ്ക്കുമ്പോള്‍ ഡ്രൈവറെ ഒന്നു ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടാവണേ…‘

 

        പലപ്പോഴും പുറത്തിറങ്ങാന്‍നേരം കിട്ടുന്ന ഉപദേശം. കാരണമുണ്ടു. ഇവിടെ ഇവരുടെ പറ്റിക്കപ്പെടലിനു ഇരയാവാത്തവര്‍ കുറവു. ഒരുപക്ഷേ എല്ലാസ്ഥലങ്ങളിലും ഇതു സംഭവിയ്ക്കുന്നുണ്ടാവാം. പക്ഷേ ചിലപ്പോള്‍ ഇവിടെ ഇതൊരല്പം കൂടുതലാണെന്നു തോന്നിപ്പോകാറുണ്ടു, ചില അനുഭവങ്ങള്‍ നോക്കുമ്പോള്‍.

 

       പലപ്പോഴും മീറ്റര്‍ റീഡിംഗ് ടാമ്പെറീംഗ് ചെയ്യുന്നതു മനസ്സിലാകാറുണ്ടു. വിട്ടുകൊടുക്കാറില്ല. 10 രൂപ കൂടുതല്‍ കൊടുക്കുന്നതിലല്ല, പറ്റിക്കപ്പെടുന്നതിലെ പ്രതിഷേധം കാണിക്കാനായിട്ടു  ആര്‍.ടി.ഓ. ഓഫീസിലെ ഇല്ലാത്ത ഭായിയുടെ പേരു പറഞ്ഞും വണ്ടിയുടെ നമ്പര്‍ നോട്ടുചെയ്തുമൊക്കെ വിരട്ടാറുണ്ടു. ചില്ലറ ഇല്ലെന്നു പറഞ്ഞു ബാക്കി തരാതെ ടാക്സിയുമായി പോകാനൊരുങ്ങിയ ഡ്രൈവറെ തടുത്തു നിര്‍ത്തി ബാക്കി വാങ്ങിച്ചിട്ടുണ്ടു. വിളിച്ചസ്ഥലത്തേയ്ക്കു വരാന്‍ പറ്റില്ലെന്നു പറഞ്ഞ ഡ്രൈവരെ പിഴയിടീക്കാന്‍ ട്രാഫിക് പോലീസിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടു. പക്ഷെ അവരുടെയൊക്കെ കുറ്റങ്ങള്‍ വളരെ നിസ്സാരമെന്നു തോന്നുന്ന തരത്തിലുള്ള ചില അനുഭവങ്ങള്‍ ഇവിടെ പങ്കു വക്കാം.

 

 

        നാട്ടില്‍ പോയി വരുന്ന സമയം. വണ്ടിയിറങ്ങി കുറച്ചധികം ലഗ്ഗേജുള്ളതിനാല്‍ ടാക്സി വിളിച്ചു. അല്പം മര്യാദക്കാരനെന്നു തോന്നിച്ച സര്‍ദാര്‍ജി ഡ്രൈവര്‍. താരതമ്യേന തിരക്കു കുറഞ്ഞ എളുപ്പ വഴി പറഞ്ഞുകൊടുത്തതനുസരിച്ചു തന്നെ വണ്ടിയോടിച്ചു. വളരെ മധുരമായി വര്‍ത്തമാനമെല്ലാം പറഞ്ഞു വീട്ടിലെത്തിയപ്പോള്‍ മീറ്റര്‍  ഇരട്ടി കാണിയ്ക്കുന്നു. ഞങ്ങള്‍ മീറ്റര്‍ പ്രത്യേകം  ശ്രദ്ധിയ്ച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.. എപ്പോഴാണു മാറ്റിയതെന്നറിഞ്ഞില്ല. കുറെ വാക്കു തറ്ക്കങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം പൈസ കൊടുത്തുവിട്ടു. പക്ഷെ ‍ആ മനോവിഷമം ഒട്ടേറെക്കാലം വേണ്ടിവന്നു, മാറിക്കിട്ടാന്‍. പക്ഷെ ഒരു പാഠമായി ഇന്നും മനസ്സിനുള്ളിലെവിടെയോ മൂടിക്കിടക്കുന്നു. അതില്‍പ്പിന്നീടു സ്റ്റേഷനില്‍ നിന്നോ എയര്‍ പോര്‍ട്ടില്‍ നിന്നോ ടാക്സി വിളിയ്ക്കുന്നതു നിര്‍ത്തി, മുന്‍ കൂട്ടിത്തന്നെ ഏര്‍പ്പാടുചെയ്തു വക്കാന്‍ തുടങ്ങി.. വിദേശത്തുനിന്നു വരുന്നവരെ ഹൈവേയില്‍ തടഞ്ഞുവെച്ചു ഭീഷണിപ്പെടുത്തി കൊള്ളയടിക്കുന്നതിനു കൂട്ടുനില്‍ക്കുന്ന ടാക്സിക്കാരെപ്പറ്റിയും കേട്ടിട്ടുണ്ടു.

 

 

       കഴിഞ്ഞയാഴ്ച്ച, ഒപ്പം ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു സുഹൃത്തിനാണു ഒരു വല്ലാത്ത നൂലാമാല വന്നുപെട്ടതു. സന്ധ്യാ‍സമയം. താഴെ ഉറക്കെയുറക്കെ  സംസാരം കേട്ടാണു ജനലിലൂടെ നോക്കിയതു. ഇപ്പറഞ്ഞ സുഹൃത്തു എവിടെയോ ഓഫീസു ടൂര്‍ കഴിഞ്ഞു വരികയാണു.. ബ്രീഫ്കെയ്സും  ബാഗുമൊക്കെയുണ്ട്.

ഓട്ടോയില്‍ എയര്‍പോര്‍ട്ടില്‍ നിന്നും വന്നതാണു. ഡ്രൈവറ് കൂടുതല്‍ ചാര്‍ജു ചോദിച്ചതാവും പ്രശ്നമെന്നു തോന്നി. രണ്ടുപേരും ബീഹാറികള്‍. ഒട്ടേറെ നേരം  ഉറക്കെയുറക്കെയുള്ള വാക്കുതര്‍ക്കങ്ങള്‍ കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതു കേട്ടു മറ്റുചില സുഹൃത്തുക്കളും താഴെയെത്തി. അവരാണു പിന്നീടു ഉണ്ടായ  കാര്യങ്ങള്‍ പറഞ്ഞതു.

 4 ബാഗിനു 40 രൂപ അധികം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ കൊടുക്കാതെ ഇറങ്ങിയപ്പോള്‍ ഡ്രൈവര്‍ ഒരു ബാഗ് വിട്ടുകൊടുക്കാതെ കൈവശം വച്ചു. ഓട്ടോയുടെ എതിര്‍വശത്തുനിന്നും നമ്മുടെ ആജാനബാഹുവായ സുഹൃത്തു ബാഗു പിടിച്ചു വാങ്ങീയപ്പോള്‍ കൃശഗാത്രനായ ഡ്രൈവര്‍ കൈകുത്തി നിലത്തു. വീഴ്ച്ചയില്‍ വലതു കൈ ഒടിഞ്ഞു. പ്രശ്നം പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെത്തി. ഡ്രൈവറുടെ ആവലാതി. അവസാനം രണ്ടുപേരുടെയും സമ്മതപ്രകാരം  5000 രൂപ കൊടുത്തു പ്രശ്നം ഒത്തുതീര്‍പ്പിലെത്തിച്ചെന്നല്ലാതെ എന്തു പറയാന്‍!  അതു കഴിഞ്ഞും വല്ലതും തടയുമോഎന്നറിയാന്‍ ഡ്രൈവര്‍ ഇടയ്ക്കിടെ സന്ദര്‍ശിച്ചിരുന്നു .മനസ്സമാധാനം നഷ്ടപ്പെട്ടെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മതിയല്ലോ?

 

 

        ഇതാ മറ്റൊന്നു,  ഇനിയൊരു സുഹൃത്തിനു പറ്റിയ പറ്റു. എയര്‍പോര്‍ട്ടില്‍ നിന്നു വീടു നില്‍ക്കുന്നസ്ഥലം  വരെ ടാക്സി വിളിയ്ക്കുമ്പോള്‍ പ്രശ്നമുണ്ടാകാതിരിയ്ക്കാനായി ആദ്യമേ തന്നെ തുക പറഞ്ഞുറപ്പിച്ചിരുന്നു ഈ കക്ഷി.. 100 രൂപ. വീട്ടിനടുത്തെത്തി, പൈസ കൊടുത്തു. ബാഗെല്ലാം ഇറക്കി ഗേറ്റിനടുത്തേക്കു നടക്കുമ്പോള്‍,

 

‘സാബ്, പൈസ ദേക്കേ ജായിയേ?:“

 

‘ദിയാ ഥാ ന?”

 

ഇല്ല തന്നിട്ടില്ലെന്നു സ്ഥാപിക്കാനായി പോക്കറ്റു കാണിച്ചു കൊടുത്തു.അതില്‍ 10 രൂപ മാത്രം. .

 

‘സാബ്…മേരെ പാസ് ഖാലി ദസ് രുപ്യ ഹി ഹൈ”

 

 

ആകെ കണ്‍ഫ്യുഷന്‍…കൊടുത്തതാണല്ലൊ? പിന്നെന്താണിങ്ങനെ? ഒടുവില്‍ രണ്ടാമതും കൊടുക്കേണ്ടി വന്നെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മതിയല്ലൊ?

 

        ഒരു സുഹൃത്തു നാട്ടില്‍നിന്നും കുറച്ചധികം അരി കൊണ്ടുവന്നു. മറ്റു ലഗ്ഗേജുകളോടൊപ്പം ടാക്സിയില്‍ വെച്ച അരിയുടെ ബാഗ് ഇറങ്ങുമ്പോള്‍ എടുക്കാന്‍ മറന്നു. രാത്രിയിലെപ്പോഴൊ ഡ്രൈവര്‍ ബാഗു തിരിച്ചെത്തിച്ചെങ്കിലും കണക്കുപറഞ്ഞു അതിനായി വന്നതിനുള്ള ചാര്‍ജ് ചോദിച്ചു വാങ്ങിച്ചപ്പോള്‍ അതു അരിയുടെ വിലയേക്കാള്‍ എത്രയോ അധികമായിരുന്നു.

 

 

      എന്റെ അടുത്ത ഒരു  സുഹൃത്തു ഒരു ദിവസം കുട്ടികളെ ഓട്ടോയില്‍ അവരുടെ വീട്ടില്‍ നിന്നും എന്റെ വീട്ടിലേയ്ക്കു കയറ്റി വിട്ട ശേഷം എന്നെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു. അവരെ കാത്തു ഞാന്‍ ഗേറ്റിനരികിലുണ്ടായിരുന്നു, സധാരണ 18 രൂപയുടെ ദൂരം. 28 രൂപ പറഞ്ഞ അയാളോടു ഞാന്‍ തട്ടിക്കയറി. .ദിവസവും പോകുന്ന വഴിയാണെന്നും 18രൂപയാണു ശരിയായ ചാര്‍ജ്ജെന്നും പറഞ്ഞതു കേള്‍ക്കാതെ വന്നപ്പോള്‍ ഓട്ടോ നമ്പറെഴുതിയെടുത്തു……അയാള്‍ പെട്ടെന്നു തന്നെ .സ്ഥലം വിട്ടു. എന്റെ ഒരു കസിന്റെ മകന്‍ ആദ്യമായി  മുംബയില്‍ വന്നു, ബാംഗളൂര്‍ നിന്നു.ബസ്സുവഴി വന്നു സയണില്‍ ഇറങ്ങി റെയില്‍ വേ സ്റ്റേഷനിലേയ്ക്കു ടാക്സി വിളിച്ചു. കുറച്ചുനേരം കഴിഞ്ഞു 35 രൂപയും കൊടുത്തു ടാക്സിയില്‍ നിന്നുമിറങ്ങി സ്റ്റേഷനിലേയ്ക്കു കയറുമ്പോള്‍ ഒന്നു തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോഴാണു മനസ്സിലായതു ടാക്സിയില്‍ കയറിയ സ്ഥലം അവിടെനിന്നാല്‍ കാണാനാവുന്ന ദൂരത്താണെന്നു.

 

 

 

       എന്നിട്ടും…….ഇവരെക്കുറിച്ചു ഞാന്‍ വളരെ നല്ല അഭിപ്രായങ്ങളേ മനസ്സില്‍ സൂക്ഷിയ്ക്കാറുള്ളൂ..വണ്ടിയില്‍നിന്നുമിറങ്ങുന്ന സമയത്തു താങ്ക്യൂ പറയാറുണ്ടു.…. വേഗം എത്തേണ്ട സ്ഥലത്തു കൃത്യമായി എത്തിച്ചു തരുമ്പോഴും എളുപ്പവും തിരക്കു കുറഞ്ഞതുമായ വഴിയിലൂടെ എത്തിയ്ക്കുമ്പോഴും നന്ദി പറയാറുണ്ടു..

 

 

    ഇതാ ചില നല്ല വശങ്ങളും…..സ്വന്തം അനുഭവം തന്നെയാകട്ടേ! ലോവറ് പരേലില്‍ ക്ലിയറിംഗ് ഹൌസില്‍നിന്നും വരുന്ന സമയം. പുറത്തു കടന്നാണറിഞ്ഞതു മഴയുടെ ശക്തി. ട്രാക്കെല്ലാം വെള്ളം നിറഞ്ഞു ട്രെയിന്‍ സര്‍വീസു  നിര്‍ത്തിവച്ചു. ബസ്സുകള്‍ നിര്‍ത്തുന്നതേയില്ല, തിരക്കു അത്രമാത്രം..എന്നിട്ടും ആള്‍ക്കാര്‍ പിന്നാലെ.. ടാക്സിക്കാര്‍ അവര്‍ക്കു പോകേണ്ട സ്ഥലത്തേയ്ക്കുമാത്രം ആളെ കേറ്റുന്നു. ആകെ പരിഭ്രമമായി. ഒട്ടേറെ നേരത്തിനു ശേഷമാണു എനിയ്ക്കു പോകേണ്ട ഭാഗത്തേയ്ക്കു ഒരു ടാക്സി കിട്ടിയതു. പകുതി വരേയേ പോകൂ. അവിടെയെത്തി പിന്നീടാലോചിക്കാം എങ്ങനെ പോകലെന്നു കരുതി കയറി. പല റോഡുകളും വെള്ളം കാരണം ബ്ലോക് ആണു. 40 മിനിറ്റിന്റെ ദൂരം പിന്നിടാന്‍ 4 മണിക്കൂറിലേറെയെടുത്തു. നല്ലവനായ ഡ്രൈവര്‍ എന്റെ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി എന്നെ വീടു വരെ കൊണ്ടുവിട്ടു. പക്ഷേ അനസ്യൂതം പെയ്യുന്ന കനത്തമഴ ഹൈവേയിലെ പല സ്ഥലങ്ങളേയും വെള്ളത്തിലാഴ്ത്തിയതിനാല്‍ അയാള്‍ തിരിച്ചുപോകാനാകാതെ കുഴങ്ങിക്കാണും.

     ഒരു ഓട്ടോക്കാരനുണ്ടു, ആസ്പത്രിയില്‍ പോകുന്നവരോടു അയാള്‍ കാശു മേടിയ്ക്കില്ല. കുറേ വയസ്സായ, ഒറ്റക്കുയാത്രചെയ്യുന്നവര്‍,  കണ്ണു കാണാത്തവര്‍, അംഗഭംഗംവന്നവര്‍ എന്നിവര്‍ക്കു ഫ്രീ യാത്ര . ഓട്ടോയില്‍ മറന്നു വെച്ചുപോയ സാധനം തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു കൊടുക്കുന്ന ഡ്രൈവര്‍മാരുണ്ടു. .ലക്ഷ്ക്കണക്കിനുരൂപയുടെ സാധനം പോയെന്നു തന്നെ തീരുമാനിച്ചിരിയ്ക്കുമ്പോള്‍ തിരികെ കൊടുത്തു സ്തുത്യര്‍ഹമായ സേവനം ചെയ്തവരുണ്ടു. വളരെ വിലയേറിയ ഉപദേശം തരുന്നവര്‍, തത്ത്വജ്ഞാനികള്‍, ലോകഗതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വീക്ഷണം പങ്കുവെക്കുന്നവര്‍, രാഷ്ട്രീയചിന്തകര്‍, ഒക്കെ ഉണ്ടു ഇവര്‍ക്കിടയില്‍. എന്തിനേറെ പറയുന്നു,  45 മിനിറ്റിന്റെ യാത്രക്കിടയില്‍ എനിയ്ക്കു രാമായണത്തിലെ ഒരുപാടു  ഉപകഥകള്‍ കേള്‍പ്പിച്ച  ഒരു ഡ്രൈവര്‍,എനിക്കിറങ്ങേണ്ട സ്ഥലമെത്തിയിട്ടും  ഓട്ടോ നിര്‍ത്തിയിട്ടു കഥ മുഴുവന്‍ പറഞ്ഞുതന്ന ഒരു അനുഭവം കൂടി എനിയ്ക്കുണ്ടായിട്ടുണ്ടു.! ഇതു മുംബയിലല്ലാതെ വേറെവിടെക്കാണാന്‍! നല്ലൊരു ഡ്രൈവറാണെങ്കില്‍ യാത്രയുടെ ദൈര്‍ഘ്യം അറിയുകയേയില്ല. മറിച്ചാണെങ്കിലോ പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. മീറ്റര്‍ നോക്കിത്തന്നെയിരിക്കേണ്ടി വരും.

 

 

     ഒരു കസിന്റെ മകള്‍ പറഞ്ഞ കഥ രസകരമാണു. കോളേജിലെ ഫെയര്‍വെല്‍ പാര്‍ട്ടി കഴിഞ്ഞു തിരിച്ചുവരുന്ന സമയം. രാത്രിയാണു. ഇടയ്ക്കു വെച്ചു അവര്‍ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന സുഹൃത്തിന്റെ വണ്ടി കേടു വന്നു, ടാക്സി വിളിയ്ക്കേണ്ടിവന്നു. ടാക്സി കുറെദൂരം പോയ ശേഷമാണു മനസ്സിലായതു , കയ്യില്‍ കാശു കുറവാകുമെന്നു. എല്ലാവരുടെയും കൂടി കയ്യിലുള്ളതു എടുത്തു പകുതി വഴിയില്‍ വെച്ചു ടാക്സി നിര്‍ത്താന്‍ ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍ വിവരം മനസ്സിലായ ഡ്രൈവര്‍ സന്തോഷപുരസ്സരം അവരെ കയ്യിലുള്ളതു വാങ്ങി വീട്ടിലെത്തിച്ചുകൊടുത്തു.

     

 

       ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാല്‍ മഹാനഗരത്തിന്റെ തുടിപ്പുകളായി അനസ്യൂതമൊഴുകിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന ഇവിടത്തെ ടാക്സികളും ഓട്ടോകളും അതിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യഘടകമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നു. കുറ്റങ്ങളും കുറവുകളുമുണ്ടായേക്കാം, പക്ഷേ ഇവരൊന്നു പണിമുടക്കിയാല്‍ കാണാം, നഗരവും ഉറങ്ങുന്നതു .ഉറങ്ങാത്ത നഗരമെന്നു പറയപ്പെടുന്ന മുംബൈയുടെ ഉണര്‍ന്നിരിയ്ക്കലിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ കാരണങ്ങളിലൊന്നു ഇവരായിരിയ്ക്കാം .ഹേയ്…ടാക്സി…..ഏയ്….ഓട്ടോ………….

 

മുംബൈ ഡബ്ബാവാലാസ്….നഗരത്തിന്റെ അന്നദാതാക്കള്‍

മുംബൈ ഡബ്ബാവാലാസ് ……….   നഗരത്തിന്റെ അന്നദാതാക്കള്‍

 

 

 

 

     ഇതാ ഈ ഫോട്ടോ കണ്ടില്ലേ? മരം കൊണ്ടു നീളത്തിലുണ്ടാക്കിയ കാരിയറില്‍ ഒതുക്കി വച്ചതും കൈയ്യിലും തോളിലുമൊക്കെ തൂക്കിയതുമായ ഡബ്ബ്ബകള്‍ കണ്ടോ? അതില്‍ ഉച്ചഭക്ഷണമാണു. സ്നേഹപൂര്‍വം പ്രിയപ്പെട്ടവര്‍ക്കായി വീടുകളില്‍ തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടവ. ഇവര്‍ അതിന്റെ വാഹകരാണു. മുംബൈയില്‍ ഇതൊരൊറ്റപ്പെട്ട കാഴ്ചയല്ല. ഇതു വളരെ സുപരിചിതമായ ഒരു കാഴ്ച മാത്രം. ഓ…ഇതിലിത്ര പറയാനെന്തിരിയ്ക്കുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നുണ്ടാവും, ഇല്ലെ? കയ്യില്‍ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോവാന്‍ പറ്റാത്തവര്‍ ഡബ്ബാവാല വഴി ഭക്ഷണം വീട്ടില്‍ നിന്നും ഓഫീസിലേയ്ക്കെത്തിക്കുന്നു. അത്ര തന്നെ. ശരി,  താഴെ ചില കണക്കുകള്‍ തരാം. അതു കൂടിയൊന്നുവായിയ്ക്കൂ …അപ്പോള്‍ മനസ്സിലാകും ഇത്രയൊക്കെ പറയാനുള്ള കാരണം.

 

 

      ഇതു നിറ്റി,മുംബൈ,  (NITIE, MUMBAI), ശേഖരിച്ച ചില സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ആണു, മുംബൈയിലെ ഡബ്ബാവാലകളുടെ തുടക്കം, പ്രവര്‍ത്തനശൈലി, സാന്ദ്രത, വൈപുല്യം,മൊത്തം വരവ് ഒക്കെക്കാണിയ്ക്കുന്ന ഒരു ചിത്രം.

 

       തുടക്കം                   :1880

       സാമാന്യവിദ്യാഭാസയോഗ്യത ; 8- ക്ലാസ്സ്(മിനിമം)

       സഞ്ചരിയ്ക്കുന്ന ദൂരം      : 60 കി.മി (ഓരോ ഡബ്ബയ്ക്കു)

       തൊഴിലാളികള്‍             : 5000

       ഡബ്ബകളുടെ എണ്ണം          : 2,00,000 (ഒരു ദിവസം) അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടുമായാല്‍

                                  4,00,000 വിതരണം

      

       സമയം                    :രാവിലെ 9 മുതല്‍ 12 വരെ തിരിച്ചു

                                 :വൈകീട്ടു 2 മുതല്‍ 5 വരെ

                                 (അതായതു 3 മണിക്കൂറ്)

       സേവനച്ചിലവു              :ഒരുമാസം 200 രൂപ

       ഒരുമാസത്തെ മൊത്തം വരവു: 50 കോടി രൂപ

 

 

        എന്താ കണ്ണു തള്ളിപ്പോകുന്നുണ്ടാവും, ഇല്ലെ? എന്നാലിതാ ഇതു കൂടി കേട്ടോളൂ. ഫൊര്‍ബെസ് മാഗസിന്‍ (Forbes Magazine) ഇവര്‍ക്കു കാര്യക്ഷമതയ്ക്കു കൊടുത്തിരിക്കുന്നതു ‘സിക്സ് സിഗ്മ’ റേറ്റിംഗ് ആണു. കൃത്യ നിഷ്ഠ, പാകപ്പിഴവു, വിശ്വാസയോഗ്യത, സേവനക്ഷമത…ഒക്കെ കണക്കിലെടുത്തു തന്നെ. ഒരുദിവസത്തില്‍ 4 ലക്ഷത്തോളം ഡബ്ബകള്‍ ശേഖരിച്ചു വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോള്‍ അതില്‍ തെറ്റുകള്‍ പ്രതീക്ഷിയ്ക്കാം, തീര്‍ച്ച. പക്ഷെ, കൃത്യ സമയത്തു ശേഖരീയ്ക്കപ്പെടുന്ന, വിദ്ഗ്ധമായി  കോഡു ചെയ്യപ്പെട്ട, ഡബ്ബകള്‍  കൃത്യസമയത്തു അതാതിടങ്ങളില്‍ എത്തിയ്ക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ വരുന്ന തെറ്റുകള്‍ 60 ലക്ഷത്തിനു ഒന്നു മാത്രമാണു.ഏതാണ്ടു 100% കൃത്യത.(99.999999) ആഗോളവല്‍ക്കരണണത്തിന്റേയും   മള്‍ട്ടിലെവെല്‍ മാര്‍ക്കട്ടിംഗിന്റേയും ഗുരുക്കന്മാര്‍ ‘പോര്‍ട്ടേര്‍സ് ഫൈവ് ഫോര്‍സ് തിയറി’(Porter’s Five Force Theory) യുടെ ഉദാഹരണമായി ഇതിനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയില്ലെങ്കിലേ അദ്ഭുതമുള്ളൂ.

 

 

      ചാള്‍സ് രാജകുമാരനെ വളരെയധികം ആകര്‍ഷിച്ച ഒരു വസ്തുതയായിരുന്നു, മുംബയിലെ ഈ ഡബ്ബാവാലകള്‍. അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയില്‍ വന്നപ്പോള്‍ ഇവരുടെ പ്രതിനിധികളെക്കാണുകയും വളരെ വിശദമായി ഇതിനെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചറിയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനെ ഇവര്‍ എത്രയധികം സ്വാധീനിച്ചെന്നറിയണമെങ്കില്‍ ഇതു കേള്‍ക്കൂ… ചാള്‍സ്-കാമില വിവാഹവിരുന്നിനു മുംബൈയിലെ രണ്ടുപേര്‍ക്കേ ക്ഷണം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.…അതു ഇവിടത്തെ മിന്നിത്തിളങ്ങുന്ന, ലോകപ്രശസ്ത്തരായ, ബോളിവുഡ് താരങ്ങള്‍ക്കോ, മറ്റു രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കള്‍ക്കോ ആയിരുന്നില്ല, .പിന്നെയോ? മുംബൈ ഡബ്ബാവാലാസിന്റെ പ്രതിനിധികള്‍ക്കായിരുന്നു. എത്രയും അഭിമാനം അവര്‍ക്കു തോന്നിക്കാണും?  തനിച്ചും മഹാരാഷ്ട്രീയന്‍ രീതിയിലുള്ള ഒരു സമ്മാനമാണവര്‍ കൊണ്ടുപോയതു. വരനു ഒരു അലംകൃതമായ തലപ്പാവും (ഡബ്ബാവാലയുടെ തൊപ്പി പോലെ തന്നെ. ഡബ്ബാവാലകളുടെ തൊപ്പി അവരുടെ ഒരു മുഖമുദ്രയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.) വധുവിനു 9 മുഴം നീളമുള്ള സാരിയും. മധുരത്തിനു എള്ളുണ്ടയും, കൂടെ പൂച്ചെണ്ടുകളും.!

 

 

         ഇതൊക്കെ ഇവിടെ പറയാന്‍ കാരണമെന്താണെന്നോ? ഇക്കഴിഞ്ഞ ദിവസം വര്‍ഷങ്ങളായി ഇവരുടെ സേവനം കൈക്കൊണ്ടിരുന്ന പലര്‍ക്കും ആദ്യമായി ഒരല്പം വൈകിയാണു ഡബ്ബ ഓഫീസുകളില്‍ കിട്ടിയതു. ‘കസ്റ്റമര്‍ ഈസ് ദ കിംഗ്” എന്ന സിദ്ധാന്തം മുറുകെപ്പിടിയ്ക്കുന്ന ഇവര്‍ക്കു ഒട്ടും ക്ഷന്തവ്യമല്ലാത്തതും നിലനില്‍പ്പിനെ ഏറെ ബാധിയ്ക്കുന്നതുമാണ് വൈകിയുള്ള വിതരണം. (സിക്സ് സിഗ്മ റേറ്റിംഗും നഷ്ടപ്പെടും.,) ഒരല്പമേ വൈകിയുള്ളൂവെങ്കിലും കാരണമാരാഞ്ഞപ്പോള്‍ കിട്ടിയ മറുപടി കേട്ടപ്പോള്‍ ഒന്നു മനസ്സിലായി, ഇതത്ര വേഗം ശരിയാവുന്ന പ്രശ്നമല്ലെന്നു. അടുത്തിടയുണ്ടായ ബോംബുബ്ലാസ്റ്റിനോടു ബന്ധപ്പെട്ടതാണു കാര്യം. സിറ്റിയുടെ വിവിധഭാഗങ്ങളില്‍നിന്നുമായി ശേഖരിക്കപ്പെടുന്ന ഡബ്ബകള്‍ കോഡു നോക്കി തരം തിരിയ്ക്കുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണു സെന്റ്രല്‍ റെയില്‍ വേയിലെ ഛത്രപതി ശിവജി ടെര്‍മിനസ്സും വെസ്റ്റേര്‍ണ്‍ റെയില്‍ വേയിലെ ചര്‍ച്ചുഗേറ്റ് സ്റ്റേഷനും. ഇവിടെയെല്ലാം കനത്ത പോലീസ് നിരീക്ഷണമാണു. പ്രധാനമായും വിതരണം റെയില്‍ വെ വഴിയാണു താനും. ദിവസവും ലക്ഷക്കണണക്കിനുപേര്‍ യാത്ര ചെയ്യു

ന്നുണ്ടു.  പോലീസിനെന്തെങ്കിലും സംശയം തോന്നിയാല്‍ പലപ്പോഴും ഡബ്ബകള്‍ തുറന്നു കാട്ടേണ്ടി വരും.. അറിയാമോ., അഹമ്മദാബാദില്‍ പൊട്ടിയ 17 ബോംബുകളില്‍ 2 എണ്ണവും, ജയ്പൂരില്‍ പൊട്ടിയവയില്‍ ചിലതും ഇങ്ങനെ ടിഫ്ഫിന്‍ ബോക്സുകളിലായിരുന്നു മരണം വിതയ്ക്കാനെത്തിയതു. പോലീസിനെയെങ്ങിനെ കുറ്റം പറയും? അതേ സമയം രണ്ടോ  മൂന്നോ സ്ഥലത്തു ഇങ്ങനെ ചെക്കിംഗില്‍ പെടുകയാണെങ്കില്‍പ്പിന്നെ പാവം ഡബ്ബാവാല എങ്ങിനെ സമയത്തിനു വിതരണം ചെയ്യാന്‍? അവരുടെ കയ്യില്‍ക്കിട്ടുന്ന പ്രത്യേകം കോഡ് ചെയ്തിട്ടുള്ള ഡബ്ബകള്‍ക്കിടയില്‍ മറ്റേതെങ്കിലും ഡബ്ബ വന്നുപെടാനുള്ള ചാന്‍സ് തീരെയില്ലെന്നു ഇതിന്റെ വക്താക്കള്‍ പ്രത്യേകം പറഞ്ഞിട്ടും പോലീസ് ഉന്നതന്മാര്‍ക്കു അതു സ്വീകാര്യമല്ല. എന്തു പറയാനാണു? രണ്ടുപേരും കഴിയുന്നത്ര പരസ്പരം സഹകരിയ്ക്കുക തന്നെയേ ഗതിയുള്ളൂ, കാരണം, രണ്ടും..…. ജനലക്ഷങ്ങളെ ബാധിയ്ക്കുന്നവയാണല്ലോ?

പൊട്ടിയ ബോംബുകളും തകര്‍ന്ന ജീവിതങ്ങളും…..

 

 

        ഇന്നുച്ച്യ്ക്കു ബാഗളൂരില്‍ ബോംബുകള്‍ പൊട്ടി…സീരിയല്‍ ബ്ലാസ്റ്റ്സ്.  വിവരമറിഞ്ഞതും പ്രിയപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ചുളള വേവലാതി. ടെലിഫോണ്‍ ചെയ്തപ്പോഴറിഞ്ഞു,, ലൈനൊക്കെ ജാം ആണെന്നു. വിവരം കിട്ടി, എസ്.എം.എസ് വഴിയും ജി ടോക്കുവഴിയുമായും പിന്നെ മൊബൈലിലുമായി. ഒന്നും പേടിയ്ക്കാനില്ലെന്നു പതിവു പോലെത്തന്നെ ഭരണനേതാക്കളുടെ സ്വാന്തനവും ഒഴുകിയെത്തി. നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവനുകള്‍ക്കുള്ള വിലപറച്ചിലുമുണ്ടായിരുന്നു. ഭാഗ്യത്തിനു മരിച്ചവരുടെയും പരിക്കേറ്റവരുടേയും എണ്ണം കുറവു. എത്രയോ ഇരട്ടി വേണമെങ്കില്‍ ആകാമായിരുന്നു.

 

       

        ഇതിവിടെ മുംബൈ അനുഭവിച്ചതാണല്ലൊ? നഗരത്തിന്റെ മുഖത്തെ ആദ്യവൈകൃതം 1993 ല്‍ ആയിരുന്നു. ഇന്നും ഉറങ്ങാത്ത മുറിപ്പാടുകളും പേറി എത്രയോ ചുടുനിശ്വാസങ്ങള്‍ ഇവിടെയുയരുന്നു. അന്നു ഞാന്‍ കല്‍ക്കട്ടയിലായിരുന്നു. ഫോണ്‍ വഴി ഓഫീസുമായി സമ്പര്‍ക്കം പുലര്‍ത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന സമയത്തു തൊട്ടുതാഴെ പൊട്ടിയ ബോംബിന്റെ ശബ്ദം അങ്ങു കല്‍ക്കത്ത വരെയെത്തിയെന്നു തോന്നി. മാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ കാണിച്ചുതന്ന രൂപരേഖയേ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതിന്റെ തീക്ഷണത, അറിയാതെ നീറിപ്പുകയുന്ന പകയുടെ ശക്തി, ഒക്കെ മനസ്സിലായതു രണ്ടു വര്‍ഷത്തിനുസേഷം മുംബൈയില്‍ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോഴായിരുന്നു. കണ്ടപ്പോള്‍ തോന്നി, മുംബൈ മരിച്ചു കഴിഞ്ഞുവെന്നു…നഷ്ടപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങളും സുരക്ഷിതത്വബോധവും മുംബൈയുടെ ആത്മാവിനെയായിരുന്നു മുറിവേല്‍പ്പിച്ചതു.

 

 

    വരച്ചു കാട്ടണമോ  ആ രൂപരേഖകള്‍? കരയാന്‍ തയ്യാറാകണമെന്നു മാത്രം! എവിടെയും സ്ഥിതി ഇതു തന്നെയാകാം. മുംബൈയായാലും ഗുജറാത്തായാലും ജയ്പൂരായാലും , ബംഗളൂരായാലും പക്ഷേ കാണാനും അറിയാനും  കഴിഞ്ഞ സത്യങ്ങള്‍ അത്രയ്ക്കും ഹൃദയസ്പര്‍ശിയായവയായിരുന്നു.

 

 

      എല്ലാര്‍ക്കുമറിയാം അന്നത്തെ ബോംബിങ്ങിനെക്കുറിച്ചും അതിനു പിന്നിലെ സുസംഘടിതമായ ആസൂത്രണങ്ങളെക്കുറിച്ചും മറ്റും. 1996 ലൊ മറ്റോ ആണു, ഞാനൊരു ഷെയര്‍ ബ്രോക്കിംഗ് കമ്പനിയുടെ മുംബൈ ബ്രാഞ്ച് മാനേജര്‍ ആയി ജോലി ചെയ്യുന്ന കാലം. സ്റ്റോക്ക് എക്സേഞ്ചിലും ക്ലിയറിങ് ഹൌസിലുമൊക്കെ ദിനവും പോണം. അന്നു സ്ത്രീകള്‍ ഈ രംഗ്ത്തു അല്പം കുറവായിരുന്നതിനാല്‍ പല കാര്യത്തിലും സഹായം കിട്ടിയിരുന്നെങ്കിലും നീണ്ട കാത്തുനില്‍പ്പു പല സ്ഥലങ്ങളിലും വേണ്ടിയിരുന്നു.

പരസ്പരം അറിയുന്നതിനും മാര്‍ക്കറ്റ് ന്യൂസ് കൈമാറുന്നതിനും ഈ സമയം വിനിയോഗിച്ചിരുന്നു, കാണുമ്പോള്‍ പരിചയം നടിയ്ക്കുന്ന മുഖങ്ങള്‍ ദിനം പ്രതി ഏറി വന്നു. പലപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്ന ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനുണ്ടു.

സദാ ചിരിച്ചിട്ടാണു. ഏതോ വലിയ ബ്രോക്കര്‍ക്കു വേണ്ടി ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഒട്ടേറെ സുഹൃത്തുക്കള്‍! സാധാരണ എന്നെക്കണ്ടാല്‍ ഒരു  ‘ഹവ് ആര്‍ യു മാഡം’ അടിയ്ക്കാതെ പോകാത്ത കക്ഷി.. പരിചയപ്പെട്ടു ഏറെ ദിവസങ്ങള്‍ക്കു ശേഷമാണറിയാന്‍ കഴിഞ്ഞതു….അയാളുടെ ഒരു കൈ ബോംബ് ബ്ലാസ്റ്റില്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടതാണെന്നു. വിശ്വസിയ്ക്കാന്‍ പ്രയാസംതോന്നി. എന്നിട്ടും വച്ചു പുലര്‍ത്തുന്ന പ്രസന്നഭാവം……ഉള്ളില്‍ പുകയുന്ന തീക്കട്ട ഉണ്ടാകാതിരിയ്ക്കുമോ?

 

 

   ഇനിയൊരു കുടുംബസുഹൃത്തിന്റെ കഥ ഇതിലേറെ ശോചനീയമെന്നു തന്നെ പറയണം. ഒരേയൊരു മകനാണു നഷ്ടപ്പെട്ടതു. ഒരു പ്രൈവറ്റ് കമ്പനിയില്‍ ജോലിയായിരുന്നു. വളരെ ആഘോഷപൂര്‍വം മകന്റെ വിവാഹം നടത്തിയിട്ടു ദിവസങ്ങളേ ആയിരുന്നുള്ളൂ. മറ്റൊരു  കുടുംബത്തിനെക്കൂടി കണ്ണീരിലാഴ്തിയതായിരുന്നു അവരുടെ ദു:ഖത്തിന്റെ മാറ്റു കൂട്ടാന്‍ മറ്റൊരു കാരണം. ബോംബു ബ്ലാസ്റ്റ് സമ്മാനിച്ച നിതാന്ത വേദന.

 

 

.

 

        കേള്‍വിക്കുറവു നഷ്ടപ്പെട്ടവര്‍, അംഗഭംഗം വന്നവര്‍, മരിച്ചുപോയവര്‍…..അറിയാവുന്നവരുടെ പട്ടികയില്‍ തന്നെ പലരുമുണ്ടു. അല്ലാത്തവര്‍ എത്രയേറെക്കാണും? കുടുംബനാഥനെ നഷ്ടപ്പെട്ടവര്‍, അമ്മയെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുട്ടികള്‍, ഭര്‍ത്താവു നഷ്ട്ടപ്പെട്ട ഭാര്യ ….വര്‍ഷങ്ങളായി ആസ്പത്രിയില്‍ തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചവര്‍…ആലോചിച്ചാല്‍ ഒരന്തവുമില്ല. സ്വാന്തനം നല്‍കാനാരുണ്ടു? സഹായധനം കൊണ്ടെന്താവാന്‍? ആരുടെ തെറ്റിനാണു ഇവരൊക്കെയിങ്ങനെ ബലിയാടായതു?

 

     പുതിയ ബോളിവുഡ് ഡയറക്ടര്‍മാരില്‍ ശ്രദ്ധേയനായ അനുരാഗ് കശ്യപിന്റെ ‘ബ്ലാക് ഫ്രൈഡേ’ എന്ന സിനിമ കണ്ടാല്‍ മതി, ഇതിന്റെ തീക്ഷ്ണതയെക്കുറിച്ചു ഒട്ടൊരു ഊഹം കിട്ടും. വളരെയധികം സത്യത്തോടു കൂറുപുലര്‍ത്തുന്ന ഈ സിനിമ മനസ്സിനെ വല്ലാതെ ഉലയ്ക്കുന്നതാണു. വളരെ വിദ്ഗ്ധമായി ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെട്ട മുംബൈ ബോംബിംഗില്‍ ഓരോരുത്തരും വഹിച്ച പങ്കു വളരെ നന്നായി ചിത്രീകരിയ്ക്കാന്‍ അദ്ദേഹത്തിനായിട്ടുണ്ടു.

കേ.കേ. മേനോന്‍ , പവന്‍ മല്‍ഹോത്ര, ആദിത്യ ശ്രീവാസ്തവ എന്നിവര്‍ ലീഡ് റോളുകളില്‍ അഭിനയിയ്ക്കുന്ന ഈ ചിത്രത്തിലെ ഓരോ ക്ഥാപാത്രത്തിനേയും നിങ്ങള്‍ക്കു ശ്രദ്ധിച്ചാല്‍ തിരിച്ചറിയാവുന്നതേയുള്ളൂ. പോലീസ് ഉന്നതോദ്യോഗസ്തര്‍ ,ഗൂഢാലോചനക്കാര്‍, ബോംബിംഗിന്റെ അനുഭവസ്ഥര്‍, ഇടനിലക്കാര്‍…..എല്ലാവരെയും കാണിച്ചിട്ടുണ്ടു. സംഭവശേഷമുള്ള അന്വേഷണത്തിന്റെ വിവിധ  വീക്ഷണകോണുകളീലൂടെ കഥ ചുരുളഴിയുന്നു..

 

 

        2006 ല്‍ വീണ്ടും ഒരു സീരിയല്‍ ബ്ലാസ്റ്റുണ്ടായി ഇവിടെ .ഇത്തവണ ലോകല്‍ ട്രെയിനുകളെയാണു കേന്ദ്രീകരിച്ചതു. ഇത്തവണയും നൂറുകണക്കിനു പേര്‍ മരിയ്ക്കുകയും ആയിരത്തിലേറെപ്പേര്‍ക്കു പരിക്കേല്‍ക്കയുമുണ്ടായി. അന്വേഷണം ഉണ്ടാകാതിരുന്നില്ല. വിശദമായ അന്വേഷണങ്ങള്‍ക്കും അറസ്റ്റുകള്‍ക്കും ശേഷം കുറെപ്പേര്‍ ശിക്ഷിയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്തു ഫലം? നഷ്ടപ്പെടേണ്ടവര്‍ക്കു എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. അവ തിരിച്ചെടുക്കാന്‍ പറ്റാത്ത വിധത്തില്‍….വേദനകളും ഓര്‍മകളും മാത്രം സമ്മാനിച്ചുകൊണ്ടു… പലരുടെയും കഥകള്‍ കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ അദ്ഭുതം തോന്നിയിട്ടുണ്ടു. സമയമടുത്താല്‍ മരണം വന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമെന്നു പറയാറുണ്ടു. പലരുടെകാര്യത്തിലും അതു സംഭവിച്ചതായിക്കണ്ടു. ഒരിയ്ക്കലും ആ സമയത്തു അവിടെ പോകാത്തവര്‍, എന്തെങ്കിലും പ്രത്യേക ആവശ്യാര്‍ഥം അന്നു മാത്രം ആ വണ്ടിയില്‍ കയറിയതിനാല്‍ ജീവന്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടവര്‍…..അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെയൊക്കെ എങ്ങിനെയാശ്വസിപ്പിയ്ക്കാന്‍? ഒരു അയല്‍ വാസിയ്ക്കു അതാണു സംഭവിച്ചതു. അന്നു ഒരല്പം നേരത്തെ ഓഫീസില്‍ നിന്നുമിറങ്ങി. പതിവു ട്രെയിനിനു പകരമായി മരണസന്ദേശവുമായെത്തിയ ട്രെയിനില്‍ കയറി. അതും വിധിയ്ക്കപ്പെട്ട ബോഗിയില്‍ത്തന്നെ. എന്തു പറയാന്‍?

 

 

        ഇതാ ഇതെഴുതിത്തീര്‍ന്നില്ല, അതിനുമുന്‍പായി ഒരു സീരിയല്‍ ബ്ലാസ്റ്റ് കൂടി. ഇത്തവണ അഹമ്മദബാദിലാണു. ആകപ്പാടെ പതിനാറു ബ്ലാസ്റ്റുകള്‍ ഒന്നിനുപിറകെ ഒന്നായി. അതീവ തീക്ഷണതയില്ലാത്ത ക്രൂഡ് ബോംബുകളാണെല്ലാം. ഒരുപാടുപേര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു, പരിക്കേറ്റവരും ധാരാളം. ഈശ്വരാ….ഇതെന്താണീ രാജ്യത്തിനു സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നതു? ഇതാകുമോ കലികാലം? മനുഷ്യന്‍ മനുഷ്യനെ കുരുതി കൊടുക്കുന്നു. കാരണം എന്തുമാകാം? .രാഷ്ട്രീയം, മതഭ്രാന്തു, എന്നിവയുടെയൊക്കെ മറവില്‍ കുട്ടിക്കുരങ്ങനെക്കൊണ്ടു ചുടുചോറു വാരിപ്പിയ്ക്കുന്നവരാരാണു? എന്താണിതിന്റെ പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം. ഒരല്പം ഇതിന്റെ ഫലം അനുഭവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നവര്‍ക്കറിയാം, ഇതുകൊണ്ടു നഷ്ട്ടപ്പെടാനേയുളൂ, നേടാനൊന്നുമില്ലെന്നു.അഥവാ നേടിയാല്‍ത്തന്നെ കൊടുക്കുന്ന വില അത്ര കനത്തതാകാം….

 

 

        ജൂലൈ 26 മുംബൈ ജനതയുടെ മനസ്സില്‍ കൊത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ട മറക്കാനാവാത്ത ദിവസം. 2005 ലെ പ്രളയത്തെ അനുസ്മരിയ്ക്കാനെന്നോണം കഴിഞ്ഞ രണ്ടുദിവസമായി പെയ്യുന്ന തോരാത്ത മഴയ്ക്കിടയില്‍ വീട്ടില്‍നിന്നും ഓഫീസിലേയ്ക്കും തിരിച്ചു ഓഫീസില്‍ നിന്നു വീട്ടിലേയ്ക്കുമെത്താന്‍ തത്രപ്പെടുന്ന മുംബൈവാസികള്‍ അയല്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഈ സങ്കടാവസ്ഥയില്‍ പ്രതികരിയ്ക്കാന്‍ തന്നെ മറന്നുപോകുന്നതായി തോന്നി. മുംബൈയുടെ മുഖം വികൃതമായിക്കൊണ്ടേയിരിയ്ക്കുന്നു……

നഷ്ടസ്വര്‍ഗം തേടി….

ഇന്നിന്റെ കയ്പുനീരിലുപ്പും

ഇന്നലെയുടെ സ്വപ്നത്തിന് ചിറകും

ആരു കൊടുത്തു?

മനസ്സില്‍ അനുഭൂതിയുടെ

ആത്മസംതൃപ്തിയുടെ

സുഖദമായ വീചികള്‍

ആരൊഴുക്കി?

നനുത്തകാറ്റിന്റെ തലോടല്‍

ചാറ്റല്‍ മഴയുടെ തണുപ്പു

ഓര്‍മ്മകളുണരുന്നോ?

 സ്വപ്നലോകങ്ങളില്‍

നീര്‍ക്കുമിളകളായ്

വേഴാമ്പലുകളായ്

ആരാരെത്തുന്നു?

വിടരാന്‍ വെമ്പുന്ന പൂക്കളും

നുണയാനെത്തുന്ന ശലഭവും

നിറമേറ്റുവതെന്തേ?

കതിര്‍ക്കുലകള്‍

കാറ്റിലാടുന്ന വയലേലകള്‍

കാണാപ്പുറം തേടിപ്പോയ്

നീയാര്‍ക്കുവേണ്ടി

കാത്തിരിപ്പൂ?

പേടിപ്പെടുത്തുന്ന ദുസ്സ്വപ്നങ്ങള്‍ 

നിന്നെത്തേടിയെത്തവേ

ഒന്നുറക്കെ കരയാനാവാതെ

നീയെന്തേ നില്‍പ്പൂ?

കോലം കെട്ടുപോയ ഇന്നലെയുടെ

മുഖത്തെയ്ക്കൊന്നു തുപ്പാന്‍

ആവതില്ലാതെ പോയോ?

നിനക്കു നിലനില്‍പ്പു പ്രശ്നം

എനിക്കു ചിരിക്കാനും മോഹം

വിഴുപ്പുഗന്ധം പേറിയെത്തുന്ന

വടക്കന്‍ കാറ്റിനെ നോക്കി

ഒന്നു കൊഞ്ഞനം കുത്താന്‍

എനിക്കെത്ര മോഹം!

ഒന്നും നേടാനല്ല

ഒന്നിനുമടിയറവോതാതിരിയ്ക്കാനായ് മാത്രം!